Czesi i Koreańczycy podejmują współpracę, a Amerykanie inwestują w Filipiny, Węgry i Słowację

W ciągu ostatnich kilku dni światowa energetyka jądrowa była świadkiem istotnych wydarzeń, od przełomowych testów technologicznych w Stanach Zjednoczonych, przez coraz poważniejsze obawy o bezpieczeństwo największej europejskiej elektrowni jądrowej, po kolejne opóźnienia dużych projektów energetycznych w Europie.
W dniach 15-16 lutego 2026 r. Valar Atomics wraz z amerykańskim Departamentem Energetyki i Departamentem Obrony przeprowadziły pierwszy w historii transport małego reaktora jądrowego drogą lotniczą. Modułowy mikroreaktor, znany jako Ward 250 , czyli niewielkich rozmiarów jednostka zdolna do wytwarzania do 5 MW energii, został przewieziony na pokładzie samolotu C-17 z bazy w Kalifornii do Hill Air Force Base w stanie Utah. Transport odbył się bez załadowanego paliwa jądrowego, a sama operacja ma na celu demonstrację możliwości szybkiego wdrożenia reaktorów do działań zarówno wojskowych, jak i cywilnych. Planowane jest rozpoczęcie testów w laboratorium w Utah oraz dalsze rozwijanie technologii, która w przyszłości mogłaby zasilać odległe instalacje, bazy wojskowe lub lokalne sieci energetyczne.
Na Ukrainie, na obszarze trwającego konfliktu z Rosją, sytuacja wokół największej europejskiej elektrowni jądrowej – Zaporoskiej EJ – stała się kolejny raz przedmiotem poważnych obaw. Według najnowszych informacji Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (IAEA) potwierdziła, że zakład funkcjonuje wyłącznie na jednym pozostałym zewnętrznym łączu zasilania, po tym jak linia zapasowa została uszkodzona prawdopodobnie wskutek działań wojennych. Elektrownia obecnie nie produkuje energii elektrycznej, ale nadal potrzebuje zasilania z sieci, aby chłodzić rdzeń i zapobiec przegrzaniu materiału paliwowego. Do tego IAEA zgłasza trudności w pełnym monitoringu z powodu ograniczonego dostępu do infrastruktury zakładu.

atomowy-przeglad-tygodnia-34-luty-2026

W Europie Zachodniej duże projekty jądrowe również napotykają trudności. Najważniejszy z nich Hinkley Point C w Wielkiej Brytanii, czyli największa nowa elektrownia jądrowa w tym kraju od dekad, został ponownie przesunięty. Planowany termin uruchomienia pierwszego reaktora przesunięto na 2030 r., co oznacza kolejny rok opóźnienia wobec wcześniejszych terminów. Koszty projektu znacznie wzrosły i obecnie szacuje się, że budowa pochłonie około 35 mld funtów, prawie dwukrotnie więcej niż pierwotne szacunki. Te problemy związane z kosztami i terminami są charakterystyczne dla dużych elektrowni jądrowych w Europie i stanowią ważną płaszczyznę debat o przyszłości energetyki: czy inwestować w skalowalne projekty SMR czy kontynuować budowę tradycyjnych dużych bloków energetycznych.
Minister Przemysłu i Handlu Karel Havlíčk ogłosił podpisanie przez czeskich i koreańskich urzędników umowy mającej na celu sformalizowanie organu odpowiedzialnego za zarządzanie rozbudową elektrowni Dukovany. Elektrownia Dukovany znajduje się około 30 kilometrów na południe od Třebíč, na południu kraju. Dostarcza ona rocznie około 14 TWh energii, a w połączeniu z energią wyprodukowaną przez elektrownie Temelín, zapewniają około 35-40% energii elektrycznej w Czechach. Rządz czeski planuje zbudować dwa nowe obiekty w elektrowni Dukovany, tuż obok obecnych czterech bloków reaktorów. Budową zajmie się południowo-koreańska firma KHNP (Korean Hydro and Nuclear Power) i ma wynieść około 200 miliardów koron czeskich (około 8 miliardów euro) za jeden reaktor. Prace mają zacząć się w 2029 roku, a otwarcie pierwszego reaktora planowane jest na 2036 rok. Minister Handlu Korei Południowej w wypowiedzi rządu koreańskiego określił projekt Dukovany jako strategiczna współpraca z Republika Czeską. Urzędnicy czescy popierają wykorzystanie rodzimych firm jako wsparcia w zezwoleniach i licencjach, zachęcając czeskich przedsiębiorców do udziału w projekcie.
Administracja Donalda Trumpa również pragnie inwestować amerykańskimi technologiami w krajach sojuszniczych. Amerykańska Agencja ds. Handlu i Rozwoju (USTDA) alokowała 2.7 miliona dolarów funduszy dla Meralco PowerGen Corp na Filipinach, by wspierać rozwój energetyki jądrowej, szczególnie technologii SMR (Small Modular Reactors). Decyzja została podjęta w ramach podpisanej rok wcześniej Umowy Współpracy na temat Pokojowego Użytkowania Energii Nuklearnej (Umowa 123), mającej na celu wspomóc rząd Filipiński w integrowaniu energii atomowej w szeroko pojętą infrastrukturę energetyczną. Pieniądze zostaną przeznaczone na przestudiowanie przez Meralco i zaaplikowanie amerykańskiej technologii w filipińskim kontekście. Celem jest ocena i wyznaczenie drogi do implementowania SMR z pomocą Amerykanów, co ma również wzmocnić więzi dyplomatyczne i technologiczne pomiędzy tymi dwoma krajami.
Jednocześnie, po dwóch wizytach sekretarza Stanu Marco Rubio do Słowacji i Węgier, departament Stanu USA ogłosił podpisanie przez władze Stanów Zjednoczonych i Słowacji porozumienia dotyczącego sfundowania przez Amerykanów badania FEED (Front-End Engineering and Design) potrzebnego do budowy kompleksu nuklearnego na Słowacji używając technologii SMR. Departament energii USA zakłada budowę 1200 MWe jednostki nuklearnej w Bohunickiej Elektrowni Atomowej, tym samym zawężając współprace w przemyśle nuklearnym między dwoma krajami i zapewniając Amerykanom umocnienie łańcuchów dostaw na rynki globalne rozwiązań nuklearnych. Słowacja planuje uruchomienie zbudowanego reaktora do 2041 roku. Marco Rubio podpisał również umowę z rządem Węgierskim, która ma na celu wsparcie Węgier jako kraj dominujący rozwój reaktorów SMR w regionie i która zachęca rząd węgierski do wyboru technologii amerykańskiej.
Na koniec wieści z Europy. Duńska firma Copenhagen Atomics podpisała deklaracje chęci przystąpienia do współpracy z norweską firma wydobywczą Rare Earths Norway w pozyskaniu cennego materiału potrzebnego do reaktorów na tzw. sole stopione (MSR). Duński reaktor ma za zadanie pochłaniania odpadów nuklearnych w trakcie tworzenia nowego paliwa z toru, osiągając 100 MWh. Deklaracja obrazuje intencje międzynarodowej współpracy w osiągnieciu europejskich łańcuchów dostaw toru. Wydobycie odbędzie się na terenie depozytu Fensfeltet, jednego z największych w Europie, a wykorzystanie tego rzadkiego minerału, wcześniej uznawanego za produkt uboczny, zezwoli na użycie jego pełnego energetycznego potencjału.

Przegląd tygodnia to zasługa Marii Studzińskiej i Zuzanny Siwik pod redakcją Mateusza Zycha

Więcej:

  1. Jillian Ambrose, Hinkley Point C nuclear plant delayed to 2030 as costs climb to £35bn, 20.02.2026, (https://www.theguardian.com/uk-news/2026/feb/20/hinkley-point-c-delayed-to-2030-as-costs-climb-to-35bn).
  2. Valerie Volcovici, US conducts first air transport of nuclear microreactor in bid to show technology’s viability, 16.02.2026 (https://www.reuters.com/business/energy/us-conducts-first-air-transport-nuclear-microreactor-bid-show-technologys-2026-02-16/)
  3. Reuters, IAEA: Ukraine’s Zaporizhzhia nuclear power plant operating on sole remaining main power line, 19.02.2026 (https://www.reuters.com/business/energy/iaea-ukraines-zaporizhzhia-nuclear-power-plant-operating-sole-remaining-main-2026-02-19/).
  4. World Nuclear News, Czech-Korean ministerial committee established for Dukovany project, 18.02.2026 (https://www.world-nuclear-news.org/articles/czech-korean-ministerial-committee-established-for-dukovany-project).
  5. World Nuclear News, USA touts SMR designs to the Philippines, 17.02.2026 (https://www.world-nuclear-news.org/articles/us-touts-smr-designs-to-the-philippines).
  6. World Nuclear News, US seeks to boost nuclear energy ties in Slovakia, Hungary, 19.02.2026 (https://www.world-nuclear-news.org/articles/us-seeks-to-boost-nuclear-projects-in-central-europe).
  7. World Nuclear News, Copenhagen Atomics secures thorium supply from Norway, 20.02.2026 (https://www.world-nuclear-news.org/articles/copenhagen-atomics-secures-thorium-supply-from-norway).

Dla naszych patronów przygotowujemy comiesięczny biuletyn o nazwie #AtomowyKompas. W jego ramach prowadzić będziemy:

– przegląd prasy dot. tematyki atomowej dyplomacji – wyciąg z najważniejszymi informacjami;
– dedykowane analizy oraz komentarze dot. tematyki atomowej dyplomacji.

Dostęp do Atomowego Kompasu będą mieć osoby, które wesprą nas poprzez portal Patronite.

Link: https://patronite.pl/AtomowaDyplomacja

Projekt sfinansowano z środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach PROO 4.


0 komentarzy

Dodaj komentarz

Avatar placeholder

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *