Rosyjskie inwestycje w Uzbekistanie oraz nuklearne poruszenie na Tajwanie i w Szwecji

Uzbekistan i Rosja zacieśniają współpracę w zakresie energetyki jądrowej, podpisując szczegółową mapę drogową dotyczącą budowy pierwszej elektrowni jądrowej w Uzbekistanie. Dokument obejmuje obszary dotyczące: szkolenia kadr, rozwój świadomości społecznej na temat technologii jądrowych oraz plan stworzenia zaplecza infrastrukturalnego. Równocześnie rozpoczęto prace budowlane przy pierwszym małym reaktorze modułowym (SMR) w regionie Jizzakh, gdzie trwają roboty fundamentowe, w tym wylewanie betonu pod budynek reaktora. Istotną zmianą jest modyfikacja pierwotnej koncepcji elektrowni, zamiast sześciu małych reaktorów SMR o łącznej mocy 330 MW, projekt zakłada teraz budowę dwóch dużych reaktorów oraz dwóch mniejszych. Po zakończeniu inwestycji elektrownia ma produkować około 17,2 miliarda kWh energii rocznie, co pokryje mniej więcej 14% zapotrzebowania energetycznego Uzbekistanu. Projekt, realizowany przy wsparciu rosyjskiego Rosatomu, ma istotne znaczenie dla rozwoju gospodarczego kraju, zwiększenia jego niezależności energetycznej oraz wzmocnienia potencjału technologicznego w przyszłości.
Z kolei Aleksiej Lichaczow, szef wspomnianego Rosatomu, poinformował o trzeciej fazie ewakuacji personelu z elektrowni jądrowej w Buszehr w Iranie po uderzeniu pocisku w pobliżu działającego bloku. Nikt nie zginął, jednak sytuacja jest oceniana jako bardzo niebezpieczna i rozwijająca się według „najgorszego scenariusza”. Rosatom stopniowo wycofuje pracowników, część już opuściła Iran, a kolejne grupy są ewakuowane drogą lądową. Na miejscu pozostanie tylko minimalna obsada, a prace przy nowych blokach zostały wstrzymane. Wcześniej w elektrowni pracowało kilkuset rosyjskich specjalistów. Tło stanowi eskalacja konfliktu: od końca lutego Izrael i Stany Zjednoczone prowadzą naloty na Iran, a Teheran odpowiada atakami na cele w regionie.

atomowy-przeglad-tygodnia-39-kwiecien-2026

Na rodzimym gruncie przedstawiciele Polskich Elektrowni Jądrowych spotkali się z mieszkańcami gminy Choczewo, by podsumować przygotowania do budowy elektrowni jądrowej i omówić dalsze plany. Zakończenie pierwszego etapu prac (m.in. wycinka i badania geologiczne) planowane jest do końca maja. Kolejny etap ruszy po decyzji administracyjnej, a teren budowy zostanie przekazany firmie Bechtel. Równolegle trwają przygotowania infrastruktury linii kolejowych PKP i dróg dojazdowych. Budowy mają rozpocząć się w drugim lub trzecim kwartale roku. Podczas spotkania mieszkańcy poruszyli kwestie ruchu drogowego, dostępu do plaży i sezonu turystycznego. Spółka zapewnia, że dostęp do morza zostanie utrzymany, a także pracuje nad rozwiązaniami dla lokalnej społeczności i zakwaterowania pracowników budowy.
Na daleki wschodzie Taiwan Power Company złożyła wniosek o wznowienie pracy elektrowni jądrowej Maanshan, której reaktory wyłączono w latach 2024/2025 po wygaśnięciu 40-letniej licencji. Dzięki zmianie prawa przyjętej przez Yuan legislacyjny (tajwański parlament) możliwe jest przedłużenie pracy reaktorów do 60 lat. Wniosek trafił do tamtejszej Rady Bezpieczeństwa Nuklearnego, która przeprowadzi szczegółową ocenę techniczną z udziałem ekspertów. Nawet jeśli plan zostanie zatwierdzony, ponowne uruchomienie elektrowni zajmie jeszcze około 18-24 miesięcy i będzie wymagało dodatkowych kontroli bezpieczeństwa. Tajwan zmienia podejścia do energetyki jądrowej mimo wcześniejszej polityki odejścia od atomu, rosnące zapotrzebowanie na energię skłania władze do ponownego rozważenia tej technologii.
Tymczasem w Szwecji postępują prace nad projektami małych reaktorów jądrowych. Firma Blykalla rozwija projekt parku SMR w Norrsundet gminie Gävle, gdzie planuje budowę sześciu reaktorów. Projekt jest na etapie uzyskiwania pozwoleń i jeśli zostanie zatwierdzony może ruszyć na początku lat 30. Z kolei firma Kärnfull Next złożyła pierwszy wniosek dla projektu SMR w Valdemarsvik, korzystając z nowych przepisów przyspieszających inwestycje jądrowe. Rząd Szwecji wprowadza reformy wspierające atom, m.in. szybsze procedury, finansowanie państwowe oraz możliwość budowy elektrowni także na wybrzeżu. Celem jest zwiększenie produkcji stabilnej, bezemisyjnej energii.
Na koniec wieści zza oceanu. Stan Luizjana w Stanach Zjednoczonych, zaprezentował pierwszą kompleksową strategię rozwoju energetyki jądrowej oraz zapewnił 45 mln dolarów finansowania federalnego dla programu FUEL. Nowe ramy strategiczne wyznaczają kierunek rozwoju sektora, obejmują budowę nowych źródeł energii jądrowej, rozwój produkcji komponentów, konwersję i wzbogacanie uranu oraz wzmacnianie krajowych łańcuchów dostaw. Celem jest zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego, przyciągnięcie inwestycji i tworzenie dobrze płatnych miejsc pracy. Program FUEL, wspierany przez National Science Foundation, rozwija ekosystem innowacji, finansuje startupy, badania oraz szkolenie kadr. Jest częścią długoterminowego programu inwestycyjnego o wartości 160 mln dolarów i współpracy ponad 50 partnerów z sektora nauki, przemysłu i administracji. Ogłoszenia o projekcie przedstawiono podczas konferencji CERA Week, gdzie podkreślono ambicję Luizjany, by stać się jednym z kluczowych ośrodków rozwoju nowoczesnej energetyki, w tym technologii jądrowych.


Przegląd ten napisany został przez Martynę Grabiszewską pod redakcją Mateusza Zycha

Więcej:

  1. WNN World Nuclear News, Uzbekistan and Russia mark SMR construction progress, 24.03.2026 (https://www.world-nuclear-news.org/articles/uzbekistan-russia-mark-smr-construction-progress).
  2. TVN 24, Rosjanie boją się o irańską elektrownię jądrową. Ich zdaniem ziszcza się najgorszy scenariusz, 25.03.2026 (https://tvn24.pl/biznes/ze-swiata/iran-buszehr-rosjanie-boja-sie-o-iranska-elektrownie-jadrowa-ich-zdaniem-ziszcza-sie-najgorszy-scenariusz-st8966602).
  3. Polskie Elektrownie Jądrowe,  Polskie Elektrownie Jądrowe kontynuują dialog z mieszkańcami gminy Choczewo, 26.03.2026 (https://pej.pl/dla-mediow/aktualnosc/polskie-elektrownie-jadrowe-kontynuuja-dialog-z-mieszkancami-gminy-choczewo/).
  4. WNN World Nuclear News, Taipower applies to restart Maanshan plant, 27.03.2026 (https://www.world-nuclear-news.org/articles/taipower-applies-to-restart-maanshan-plant).
  5. Nuclear Newswire, SMR projects advance as part of Sweden’s nuclear efforts, 24.03.2026 (https://www.ans.org/news/2026-03-24/article-7874/smr-projects-advance-as-part-of-swedens-nuclear-efforts/).
  6. Louisiana Economic Development, Louisiana Positions for Next Wave of Energy Investment with Nuclear Framework and $45 Million in Federal Funding, 24.03.2026 (https://www.opportunitylouisiana.gov/news/louisiana-positions-for-next-wave-of-energy-investment-with-nuclear-framework-and-45-million-in-federal-funding).

Dla naszych patronów przygotowujemy comiesięczny biuletyn o nazwie #AtomowyKompas. W jego ramach prowadzić będziemy:

– przegląd prasy dot. tematyki atomowej dyplomacji – wyciąg z najważniejszymi informacjami;
– dedykowane analizy oraz komentarze dot. tematyki atomowej dyplomacji.

Dostęp do Atomowego Kompasu będą mieć osoby, które wesprą nas poprzez portal Patronite.

Link: https://patronite.pl/AtomowaDyplomacja

Projekt sfinansowano z środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach PROO 4.


0 komentarzy

Dodaj komentarz

Avatar placeholder

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *