W Azji Środkowej Kazachstan rozwija infrastrukturę naukową w obszarze pokojowego wykorzystania energii atomowej. Szef agencji nuklearnej, Almassadam Satkaliyev, odwiedził instytut fizyki jądrowej w Astanie, gdzie zaprezentowano kluczowe badania m.in. w fizyce jądrowej, materiałach radiacyjnych i technologiach wiązek jonowych. Podkreślono znaczenie nowoczesnej infrastruktury, w tym akceleratora DC-60, oraz rolę nauki w rozwoju technologii i kadr. Władze akcentują potrzebę praktycznego zastosowania badań dla gospodarki oraz rozwój wykorzystania sztucznej inteligencji w analizie danych i automatyzacji procesów naukowych.
Tymczasem południowokoreański regulator zakończył wszystkie wymagane kontrole przed uruchomieniem reaktora Saeul 3, potwierdzając możliwość bezpiecznego osiągnięcia krytyczności. Budowa bloku rozpoczęła się w 2017 roku i była czasowo wstrzymana, ale wznowiono ją po decyzji rządu. Licencję operacyjną wydano pod koniec 2025 roku, a uruchomienie komercyjne planowane jest na sierpień 2026. Saeul 4 ma ruszyć pod koniec 2026 roku. Po uruchomieniu Saeul 3 będzie odpowiadał za ok. 1,7% produkcji energii w kraju oraz 37% zapotrzebowania miasta Ulsan.
Wracając do Europy, w Gdańsku uruchomiono Akademię Energii Jądrowej – pilotażowy program edukacyjny mający przygotować studentów i doktorantów do pracy przy budowie i eksploatacji pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce, planowanej w gminie Choczewo. Program obejmuje 10 dni intensywnych wykładów i warsztatów prowadzonych przez ekspertów branżowych oraz przedstawicieli uczelni. Jego celem jest rozwój szerokiego zakresu kompetencji od inżynierii i technologii, po ekonomię, prawo, komunikację i analizę danych. Inicjatywa ma również integrować środowisko naukowe z biznesem oraz przygotować krajowy łańcuch dostaw dla sektora jądrowego. Podkreślono, że projekt budowy elektrowni to przedsięwzięcie długoterminowe i strategiczne, wymagające dobrze wykwalifikowanych specjalistów z wielu dziedzin. Program ma więc wspierać rozwój kadr i przyszłych liderów transformacji energetycznej. Elektrownia w Choczewie ma składać się z trzech reaktorów AP1000, a jej budowa ma ruszyć w 2028 roku. Uruchomienie pierwszego bloku planowane jest na 2036 rok.
Czechy planują wydłużyć działanie elektrowni jądrowej Dukovany nawet o 20 lat. Z analiz wynika, że cztery reaktory mogą pracować do ok. 2065-2067 roku, czyli łącznie nawet 80 lat, zamiast wcześniej zakładanych 60. Warunkiem jest dalsza modernizacja i utrzymanie wysokich standardów bezpieczeństwa. Wydłużanie pracy elektrowni wpisuje się w globalny trend dłuższej eksploatacji reaktorów. Czechy stawiają na energetykę jądrową, aby zmniejszyć zależność od paliw kopalnych. Równocześnie planowana jest budowa nowych bloków w Dukovanach, z uruchomieniem pierwszego około 2036 roku.

Przegląd ten napisany został przez Martynę Grabiszewską pod redakcją Mateusza Zycha