Nowa elektrownia w Wielkiej Brytanii, kanadyjsko-polski sojusz SMR i zmiana planów EDF w Polsce

Czwarty tydzień lipca przyniósł ważne decyzje i nieoczekiwane zwroty w sektorze energetyki jądrowej – zarówno na poziomie międzynarodowych partnerstw technologicznych, jak i strategicznych korekt narodowych polityk atomowych. Najważniejszym wydarzeniem w Polsce było podpisanie listu intencyjnego między Orlen Synthos Green Energy (OSGE) a kanadyjskim koncernem Ontario Power Generation (OPG) w sprawie współpracy przy wdrażaniu technologii małych reaktorów modułowych BWRX-300. Dokument obejmuje obszary szkoleniowe, wymianę wiedzy inżynieryjnej oraz potencjalną współpracę przy budowie SMR-ów w Polsce i Europie Środkowej. Współpraca ta wpisuje się w rosnącą presję czasową – OSGE zapowiedziało uruchomienie pierwszego reaktora BWRX-300 w Polsce już na początku lat 30., co wymaga intensywnego wsparcia technologicznego i operacyjnego. Miejscem inwestycji miałby być Włocławek, a także Stawy Monowskie koło Oświęcimia i Ostrołęka. Projekt dopiero teraz “nabrał wiatru w żagle”, gdyż OSGE było blokowane przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW). W zeszłym roku szef ABW wydał negatywną opinię na temat projektów realizowanych przez OSGE, co uniemożliwiło kontynuację postępowania administracyjnego. Spółka wystąpiła z wnioskiem o odtajnienie uzasadnienia tej decyzji, jednak nie uzyskała na to zgody. W lutym bieżącego roku Ministerstwo Aktywów Państwowych oraz Ministerstwo Klimatu zapowiedziały przeprowadzenie audytów, które mają na celu wyjaśnienie wątpliwości związanych ze strukturą właścicielską OSGE. Nie przeszkodziło to w podpisaniu listu intencyjnego między spółkami. Przewagę tej kanadyjskiej technologii ma stanowić skrócony czas budowy (36 miesięcy) i gotowość projektu do komercjalizacji. Entuzjazm wobec SMR-ów obecny jest tak na świecie, jak również w polskim rządzie. Małe reaktory mają szansę stać się drugą, równoległą ścieżką atomizacji polskiej energetyki, obok dużych reaktorów w ramach programu PPEJ.

atomowy-przeglad-tygodnia-4-lipiec-2025

W tym kontekście zaskoczeniem okazały się doniesienia o możliwej rezygnacji francuskiego EDF z ubiegania się o udział w programie budowy dużych elektrowni jądrowych w Polsce. Według informacji dziennika, EDF miał zmodyfikować swoją strategię i zamiast inwestycji w “duży atom”, może skoncentrować się na mniejszych projektach lub sektorze SMR. Taka decyzja oznaczałaby wycofanie się Francji z konkurencji z amerykańskim Westinghouse i koreańskim KHNP, co diametralnie zmieniłoby układ sił w kontekście polskiego atomu i relacji Warszawy z Paryżem. Nie mniej ważne wieści płyną z Wielkiej Brytanii – tamtejszy rząd ostatecznie zatwierdził budowę nowej elektrowni jądrowej Sizewell C w hrabstwie Suffolk. Projekt zakłada budowę dwóch reaktorów EPR o łącznej mocy 3,2 GW, zdolnych zasilić około sześciu milionów gospodarstw domowych. Budowa ma rozpocząć się jeszcze w tym roku, a zakończenie planowane jest na początek lat 30. XXI wieku. Początkowo prognozowane koszta miały wynieść 20 mln funtów, lecz całkowity koszt prognozowany teraz jest niemal dwa razy większy i wynosi 38 mln funtów. Julia Pyke, dyrektor zarządzająca zakładu, stwierdziła, że wcześniejsze szacunki nie uwzględniały inflacji ani ryzyka. Inwestycja ma nie tylko znaczenie energetyczne, ale i polityczne – jest jednym z filarów brytyjskiej strategii suwerenności energetycznej i ograniczenia emisji CO₂ do zera netto do 2050 roku.

Rosja również przypomniała o swojej aktywności w sektorze jądrowym. 18 lipca w elektrowni jądrowej w Ruppur w Bangladeszu przeprowadzono “gorący test” reaktora WWER-1200, który to model będzie napędzał bengalską placówkę. Test ów to ogólne sprawdzenie niezawodności reaktora przed przejściem do kolejnych, ważniejszych etapów. Proces ten pokazuje, czy system jest gotowy do pracy w warunkach zbliżonych do rzeczywistych i czy działają wszystkie mechanizmy. Choć symboliczny, akt ten potwierdza, że Rosja mimo sankcji stara się aktywnie kształtować sektor atomowy i potwierdza długoletni trend azjatyckiej orientacji Moskwy.

Ostatni tydzień potwierdził, że SMR-y stają się równoprawnym segmentem rynku jądrowego. Jednocześnie strategiczne zmiany – jak potencjalne wycofanie się EDF z “dużego atomu” w Polsce – pokazują, że dynamika polityczna i biznesowa moze nieoczekiwanie zmieniać kierunki. Jest to więc kolejny powód do dalszego śledzenia naszych podsumowań tygodnia!

Więcej:

  1. Bankier.pl. (21.07.2025). Orlen Synthos Green Energy ma list intencyjny z kanadyjską OPG ws. SMR. https://www.bankier.pl/wiadomosc/Orlen-Synthos-GreenEnergy-ma-list-intencyjny-z-kanadyjska-OPG-ws-SMR-8981569.html 
  2. Atomic Energy. (18.07.2025). Подписано соглашение о сотрудничестве между АРИН и РУДН. https://www.atomic-energy.ru/news/2025/07/18/157725 
  3. Szymon Majewski. (21.07.2025). Energetyka jądrowa w Polsce: nowe perspektywy dzięki technologii SMR. Business Insider Polska. https://businessinsider.com.pl/gospodarka/energetyka-jadrowa-w-polsce-nowe-persp ektywy-dzieki-technologii-smr/kxqdgx7 
  4. TVN24 Biznes. (22.07.2025). Wielka Brytania: Jest decyzja w sprawie nowej elektrowni jądrowej. https://tvn24.pl/biznes/ze-swiata/wielka-brytania-jest-decyzja-w-s prawie-nowej-elektrowni-jadrowej-st8566855 
  5. Dorota Mariańska. (2025, lipiec 19). Francuzi zmieniają strategię: Atomu w Polsce może nie być. Strefa Biznesu. https://strefabiznesu.pl/francuzi-zmieniaja-strategie-ato mu-w-polsce-moze-nie-byc/ar/c3p2-27807413 
  6. Rachel Clun i Mariam Issimdar. (22.07.2025). Sizewell C: Government gives final approval to new UK nuclear plant. BBC News. https://www.bbc.com/news/articles/cev03wer0p2o

Dla naszych patronów przygotowujemy comiesięczny biuletyn o nazwie #AtomowyKompas. W jego ramach prowadzić będziemy:

– przegląd prasy dot. tematyki atomowej dyplomacji – wyciąg z najważniejszymi informacjami;
– dedykowane analizy oraz komentarze dot. tematyki atomowej dyplomacji.

Dostęp do Atomowego Kompasu będą mieć osoby, które wesprą nas poprzez portal Patronite.

Link: https://patronite.pl/AtomowaDyplomacja

Projekt sfinansowano z środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach PROO 4.


0 komentarzy

Dodaj komentarz

Avatar placeholder

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *