Przełom w naprawie reaktora w USA, roszady budowlane w Europie Środkowej i nowe atomowe impulsy w Afryce

Pierwszym istotnym wydarzeniem ostatniego tygodnia była zakończona 26 października operacja inżynieryjna w amerykańskiej elektrowni jądrowej Palisades w stanie Michigan. Koncern Holtec International z powodzeniem przeprowadził tam skomplikowany proces podniesienia i wydobycia odchylonego zestawu paliwowego, którego unieruchomienie we wrześniu wstrzymało załadunek paliwa. Kluczem do sukcesu okazało się zaprojektowanie, wyprodukowanie i certyfikowanie w zaledwie dwa tygodnie specjalistycznego urządzenia uchwytowego (Fuel Movement Device). Dzięki uzyskaniu zgody amerykańskiego regulatora NRC operacja przebiegła bezpiecznie, usuwając główną przeszkodę techniczną na drodze do historycznego ponownego uruchomienia zamkniętego wcześniej bloku PWR.
Dzień później, 27 października, wyraźny sygnał dotyczący budowy długofalowego zaplecza jądrowego nadszedł z Singapuru. Tamtejsze Ministerstwo Energii, Handlu i Przemysłu wraz z Urzędem Rynku Energii (EMA) ogłosiły uruchomienie dedykowanych programów akademickich i stypendialnych, mających na celu wykształcenie lokalnych kadr specjalistów ds. technologii jądrowych. Choć Singapur nie podjął jeszcze ostatecznej decyzji o budowie pierwszej elektrowni, konsekwentnie przygotowuje zasoby ludzkie pod kątem przyszłego wdrażania nowoczesnych technologii SMR i zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego w gęsto zaludnionym państwie-mieście.

atomowy-przeglad-tygodnia-68-listopad-2026

Środek tygodnia przyniósł z kolei dynamiczny rozwój wydarzeń w Europie Środkowej. 29 października amerykański Westinghouse podpisuje umowę na przeprowadzenie wstępnego studium projektowo-inżynieryjnego (FEED) dotyczącego potencjalnego wdrożenia wielkoskalowego reaktora AP1000 w elektrowni Jaslovské Bohunice na Słowacji. Sześciomiesięczne opracowanie, współfinansowane przez amerykański program FIRST (Foundational Infrastructure for Responsible Use of Small Modular Reactor Technology), ma przygotować grunt pod decyzje licencyjne i biznesowe. Wydarzenie to nastąpiło bezpośrednio po wykupieniu przez słowacką państwową spółkę JAVYS udziałów w spółce projektowej JESS od czeskiego ČEZ-u, co otworzyło drogę do bezpośredniej realizacji inwestycji.
Tego samego dnia z sąsiednich Czech nadeszła wiadomość o istotnych przetasowaniach w łańcuchu wykonawczym projektu Dukovany. Południowokoreański koncern KHNP poinformował o zakończeniu negocjacji z konsorcjum budowlanym Daewoo Engineering & Construction oraz Doosan Enerbility z powodu braku porozumienia w kwestii struktury podwykonawstwa i podziału ryzyk finansowych. KHNP przystępuje obecnie do wyboru nowego partnera odpowiedzialnego za prace budowlano-montażowe dwóch bloków APR1000. Czeski inwestor oraz strona koreańska zapewniają jednak, że decyzja ta nie wpływa na obowiązujące już umowy na dostawę głównych komponentów reaktora i turbozespołów, a harmonogram przedsięwzięcia pozostaje niezagrożony.
Trend wykorzystania atomu do dekarbonizacji przemysłu ciężkiego potwierdziła również Turcja. 29 października największy turecki koncern rafineryjny TÜPRAŞ podpisał porozumienie z amerykańską agencją USTDA na dofinansowanie analiz techniczno-ekonomicznych dotyczących wdrażania małych reaktorów modułowych (SMR). Reaktory te miałyby dostarczać nie tylko energię elektryczną, ale przede wszystkim wysokotemperaturową parę technologiczną i ciepło dla procesów rafineryjnych, co stanowi obiecujący kierunek redukcji emisji w przemyśle chemicznym.
W Polsce w tym samym okresie uwaga branży koncentrowała się na praktycznym przygotowaniu krajowego przemysłu do budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino. W ślad za aktualizacją rządowego programu PPEJ i porozumieniem Ministerstwa Energii z PEJ i PGE, Polskie Elektrownie Jądrowe zorganizowały w regionie Pomorza cykl warsztatów i konferencji z cyklu „Atomowe Szanse”. Wydarzenia te poświęcone były szczegółowym wymaganiom Umowy Wykonawczej dla poddostawców oraz standardom jakości i kultury bezpieczeństwa, jakie muszą spełnić polskie przedsiębiorstwa, aby w maksymalnym stopniu wykazać tzw. local content przy budowie trzech bloków AP1000.
Na dalekiej północy przedstawiono natomiast dane pokazujące korzyści środowiskowe wynikające z eksploatacji pływających elektrowni jądrowych. 30 października opublikowano raport z monitoringu otoczenia pływającej elektrowni jądrowej „Akademik Łomonosow” w Peweku. Wynika z niego, że po przejęciu przez reaktor znacznej części miejskiego obciążenia ciepłowniczego, roczna emisja zanieczyszczeń powietrza w mieście spadła o blisko 80% – z 11,64 tony do zaledwie 2,28 tony.
Na koniec wieści z Afryki. 28 października Togo podpisało memorandum w sprawie oceny możliwości budowy pływających elektrowni jądrowych oraz zastosowań nieenergetycznych. Z kolei 2 listopada Uganda zawarła wiążącą mapę drogową. Dokument powołuje dedykowaną grupę roboczą i określa harmonogram prac inżynieryjno-poszukiwawczych mających na celu wskazanie ostatecznej lokalizacji pod planowaną elektrownię jądrową Nakasongola.

Przegląd ten został napisany przez Martynę Podgórską pod redakcją Mateusza Zycha

Więcej:

  1. World Nuclear News, Tilted fuel assembly retrieved from Palisades plant, 26.10.2026 (https://www.world-nuclear-news.org/articles/tilted-fuel-assembly-retrieved-from-palisades-plant).
  2. World Nuclear News, Singapore looks to develop nuclear energy expertise, 27.10.2026 (https://www.world-nuclear-news.org/articles/singapore-looks-to-develop-nuclear-energy-workforce).
  3. World Nuclear News, Westinghouse to conduct key study for AP1000 in Slovakia, 29.10.2026 (https://www.world-nuclear-news.org/articles/westinghouse-to-conduct-key-study-to-prepare-for-ap1000-in-slovakia).
  4. World Nuclear News, KHNP ends negotiations with construction consortium for Czech units, 29.10.2026 (https://world-nuclear-news.org/articles/khnp-ends-negotiations-with-construction-consortium-czech-units).
  5. World Nuclear News, Turkish oil refiner to consider SMR deployment, 29.10.2026 (https://www.world-nuclear-news.org/articles/turkish-oil-refiner-to-consider-smr-deployment).
  6. World Nuclear News, Floating nuclear power plant 'has boosted air quality, 30.10.2026 (https://www.world-nuclear-news.org/articles/floating-nuclear-power-plant-has-boosted-air-quality).
  7. World Nuclear News, Togo signs nuclear energy MoU with Rosatom, 28.10.2026 (https://www.world-nuclear-news.org/articles/togo-signs-nuclear-energy-mou-with-rosatom).
  8. World Nuclear News, Uganda looks to potential uranium production & nuclear site development, 02.11.2026 (https://www.world-nuclear-news.org/articles/uganda-looks-to-potential-uranium-production).

Dla naszych patronów przygotowujemy comiesięczny biuletyn o nazwie #AtomowyKompas. W jego ramach prowadzić będziemy:

– przegląd prasy dot. tematyki atomowej dyplomacji – wyciąg z najważniejszymi informacjami;
– dedykowane analizy oraz komentarze dot. tematyki atomowej dyplomacji.

Dostęp do Atomowego Kompasu będą mieć osoby, które wesprą nas poprzez portal Patronite.

Link: https://patronite.pl/AtomowaDyplomacja

Projekt sfinansowano z środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach PROO 4.


0 komentarzy

Dodaj komentarz

Avatar placeholder

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *