Departament Energii USA wykonał kluczowy krok w kierunku odbudowy rodzimego łańcucha dostaw paliwa jądrowego, warunkowo wybierając firmę Standard Nuclear do udziału w nowym pilotażowym programie produkcji paliwa. Celem inicjatywy jest wsparcie rozwoju zaawansowanych reaktorów jądrowych i zmniejszenie zależności od zagranicznych źródeł wzbogaconego uranu. Standard Nuclear, z siedzibą w Oak Ridge (Tennessee), ma odpowiedzialność za budowę, eksploatację i przyszły demontaż zakładu wytwarzającego paliwo TRISO, z wykorzystaniem infrastruktury również w Idaho. Zapewnienie dostaw uranu do fabrykacji paliwa nastąpi za pośrednictwem programu HALEU (High-Assay Low-Enriched Uranium). Ta strategia programów pilotażowych – dotyczących zarówno reaktorów, jak i paliwa – wpisuje się w ogólną politykę administracji prezydenta Trumpa, która ma przyspieszyć innowacje, licencjonowanie i wdrażanie nowych technologii jądrowych w sektorze prywatnym.
Na giełdach energetycznych z kolei prym wiedzie sektor jądrowy – głównie dzięki wzmożonym potrzebom zasilania centrów danych napędzanych przez AI oraz rosnącej roli dyskursu jądrowego w przestrzeni politycznej i inwestycyjnej. Akcje spółek z branży energii jądrowej zanotowały w tym tygodniu znaczny wzrost po tym, jak sekretarz transportu USA i tymczasowy administrator NASA Sean Duffy ogłosił plany przyspieszenia budowy reaktora jądrowego na Księżycu. Komentarze te wywołały wzrosty cen akcji takich spółek jak Oklo, Nucor i Nano Nuclear Energy, a wzrosty te trwały również w środę. Rzeczone plany NASA zapowiadają budowę księżycowego reaktora jądrowego o mocy 100 kW do roku 2030, jako część programu Artemis i w celu zabezpieczenia utrzymania amerykańskiej obecności poza Ziemią. Zaplanowano konkursy ofert od firm prywatnych oraz wyznaczenie kierownika projektu w ciągu 60 dni.
Wśród innowacji technologicznych i pilotażowych projektów, w USA testowane są mikroreaktory – kompaktowe źródła energii na poziomie ~1 MW, które można przewieźć ciężarówką. Z myślą o obsłudze kopalni, wojskowych oraz odległych lokalizacji, rząd realizuje programy do komercyjnych wdrożeń do 2028 r., choć nadal trwają debaty o bezpieczeństwie i składowaniu odpadów.
Międzynarodowo, Indie przedstawiły swoje cele w ramach Nuclear Energy Mission: do 2047 r. planują osiągnąć 100 GWe mocy jądrowej poprzez rozwój dużych reaktorów oraz technologii SMR. Podobne, choć ciekawsze postępy w kontekście atomowej dyplomacji, obserwujemy w regionie Azji Środkowej – w Kazachstanie kontynuowane są rozmowy z Chinami (CNNC), Rosatomem, EDF i KHNP o budowie trzeciej elektrowni jądrowej, zarówno dużej, jak i opartej na SMR-ach (The Astana Times). Pod koniec lipca kazachstańskie władze ogłosiły kluczową rewizję w podejściu do budowy swoich elektrowni jądrowych – według wicepremiera Romana Skłyara za budowę trzeciej elektrowni będzie odpowiadać chińskie CNNC. Zapowiedź ta jasno podkreśla strategiczny zwrot ku Pekinowi jako bardziej wiarygodnemu partnerowi niż Moskwa czy europejskie stolice. To ruch wynikający z chęci zrównoważenia relacji z Moskwą, z którą Kazachstan nadal współpracuje. Władzom kazachstańskim zależy na bezpieczeństwie i technologicznej pewności, a Chińczycy mają nie tylko solidne zaplecze przemysłowe i finansowe, ale co ważniejsze, są wolni od sankcji Zachodu, co czyni ChRL i jej podmioty bardziej praktycznymi i stabilnymi partnerami. Rosja ma dziś ograniczone możliwości finansowania wielkich inwestycji, co dodatkowo wzmacnia przewagę Chin. Decyzja wpisuje się w dłuższy proces strategicznego bilansowania relacji międzynarodowych, w ramach którego Kazachstan nie porzuca Rosji, ale równocześnie otwiera się na Alternatywy technologiczne i finansowe, stawiając na dyplomację wielowektorową.
Pierwszy tydzień sierpnia 2025 zarysował dynamiczny i wszechstronny krajobraz energetyki jądrowej – od lokalnej infrastruktury paliwowej po wpływ energetyki jądrowej na giełdę i eksplorację kosmiczną. Widzimy nie tylko liczne projekty modernizacyjne, ale też nowatorskie technologie i wielką politykę.