Powrót “Marii”, SMR-y w służbie lotnisk oraz meduzy w układzie chłodzenia elektrowni jądrowej

W Polsce, po ponad czterech miesiącach przerwy, wznowiono pracę jedynego krajowego reaktora badawczego MARIA. Instalacja ta, stanowiąca kluczowe zaplecze naukowo-badawcze w zakresie energetyki jądrowej, medycyny oraz produkcji izotopów, ponownie weszła w fazę eksploatacji, co zostało odebrane jako istotny krok w umacnianiu bezpieczeństwa technologicznego i energetycznego państwa.

W tym kontekście ważny wydaje się wątek porozumienia na linii Warszawa-Bruksela, dotyczącego eksploatacji starych elektrociepłowni węglowych. Komisja Europejska po długich i wymagających negocjacjach ostatecznie udzieliła Polsce oficjalnego pozwolenia na przedłużenie funkcjonowania rynku mocy dla starszych bloków węglowych aż do końca 2028 roku. Przypomina to o tym jak istotna w perspektywie najbliższych dekad będzie dla Polski dywersyfikacja własnego miksu energetycznego.

Z kolei we Francji, w elektrowni jądrowej Gravelines, doszło do niecodziennego incydentu związanego z napływem dużych ilości meduz, które zablokowały filtry w systemie chłodzenia. W konsekwencji cztery reaktory zostały automatycznie odłączone od sieci. Operator, spółka EDF, podjął działania mające na celu oczyszczenie i przywrócenie sprawności instalacji, zapewniając jednocześnie, że nie doszło do naruszenia bezpieczeństwa jądrowego.

atomowy-przeglad-tygodnia-7-sierpien-2025 (1)

Tymczasem w Stanach Zjednoczonych Departament Energii ogłosił wybór jedenastu projektów w ramach programu pilotażowego zaawansowanych reaktorów, którego celem jest osiągnięcie stanu krytyczności przez co najmniej trzy z nich do lipca 2026 roku. W gronie wybranych podmiotów znalazły się m.in. Oklo, Terrestrial Energy, Radiant oraz Aalo Atomics. Program ten ma na celu skrócenie procesu wdrażania innowacyjnych technologii reaktorowych oraz wzmocnienie konkurencyjności amerykańskiego sektora jądrowego.

Znaczącym sygnałem rosnącego zainteresowania energetyką jądrową w sektorze prywatnym była decyzja spółki Equinix, globalnego operatora centrów danych, o zawarciu porozumień dotyczących pozyskania ponad 1 gigawata mocy z zaawansowanych reaktorów jądrowych. W ramach tych umów przewidziano m.in. dostawy 500 MW energii od firmy Oklo oraz zakup 20 przenośnych mikroreaktorów od Radiant Nuclear. W Europie Equinix zainicjował współpracę z ULC-Energy i Stellaria w celu budowy długoterminowych, stabilnych źródeł zasilania.

Nowatorskie zastosowanie małych reaktorów modułowych rozważane jest również w sektorze lotniczym. Władze portu lotniczego w Denver (Kolorado) analizują możliwość zasilania infrastruktury lotniskowej energią pochodzącą z SMR-ów. Przed ewentualną realizacją planu przewidziano roczny okres konsultacji społecznych oraz analiz finansowych.

Na rynku finansowym Morgan Stanley podniósł prognozy globalnych inwestycji w energetykę jądrową do poziomu 2,2 biliona dolarów do 2050 roku, wskazując na szczególne korzyści dla spółek Talen Energy, PEG oraz Vistra. Wzrost ten wiązany jest z rosnącym zapotrzebowaniem na stabilne źródła energii, w tym na potrzeby centrów danych obsługujących sztuczną inteligencję.

W Indiach natomiast ogłoszono postępy w realizacji strategii zwiększenia mocy wytwórczych energetyki jądrowej do 22 GW do 2032 roku, co stanowi część długofalowego planu osiągnięcia 100 GW mocy z tego źródła. Inicjatywa ta jest elementem polityki klimatycznej i ma na celu wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, który w nadchodzących latach będzie musiał stawić czoła licznym wyzwaniom.

Połowa sierpnia przyniosła rosnącą różnorodność zastosowań technologii jądrowych – od tradycyjnej energetyki i projektów badawczych, przez strategiczne inwestycje sektora prywatnego, aż po ambitne plany wykorzystania energii atomowej w zasilaniu mniejszych kopleksów logistycznych.

Więcej:

  1. wnpl. 2025. Bruksela zapaliła ‘zielone światło’ dla polskich elektrowni węglowych. Stawia jednak warunki. 13 sierpnia 2025. https://www.wnp.pl/energia/bruksela-zapalila-zielone-swiatlo-dla-polskich-elektrowni-weglowych-stawia-jednak-warunki,973875.html.
  2. Izabela Łucjan. Reaktor MARIA wznowił pracę. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej. 7 sierpnia 2025. https://www.umcs.pl/pl/wszystkie-aktualnosci%2C23641%2Creaktor-maria-wznowil-prace%2C170665.chtm.
  3. Al Jazeera. Swarm of Jellyfish Forces Shutdown at French Nuclear Power Plant. 12 sierpnia 2025. https://www.aljazeera.com/news/2025/8/12/swarm-of-jellyfish-forces-shutdown-at-french-nuclear-power-plant.
  4. World Nuclear News. DOE Announces First Selections for Pilot Reactor Programme. 13 sierpnia 2025. https://world-nuclear-news.org/articles/doe-announces-first-selections-for-pilot-reactor-programme.
  5. Laila Kearney. Equinix Enters into Multiple Advanced Nuclear Deals to Power Data Centers. Reuters, 14 sierpnia 2025. https://www.reuters.com/business/energy/equinix-enters-into-multiple-advanced-nuclear-deals-power-data-centers-2025-08-14/.
  6. Jessica Puckett. This U.S. Airport Could Soon Run on Nuclear Power. Condé Nast Traveler, 13 sierpnia 2025. https://www.cntraveler.com/story/this-us-airport-could-soon-run-on-nuclear-power.
  7. Colin Laidley. Three Stocks Morgan Stanley Recommends for Playing the ‘Nuclear Renaissance’. Investopedia, 13 sierpnia 2025. https://www.investopedia.com/three-stocks-morgan-stanley-recommends-for-playing-the-nuclear-renaissance-11790250.
  8. The Economic Times. India’s Nuclear Energy Mission: Expanding Capacity to 22 GW by 2032. The Economic Times, 9 sierpnia 2025. https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/power/indias-nuclear-energy-mission-expanding-capacity-to-22-gw-by-2032/articleshow/123195274.cms.

Dla naszych patronów przygotowujemy comiesięczny biuletyn o nazwie #AtomowyKompas. W jego ramach prowadzić będziemy:

– przegląd prasy dot. tematyki atomowej dyplomacji – wyciąg z najważniejszymi informacjami;
– dedykowane analizy oraz komentarze dot. tematyki atomowej dyplomacji.

Dostęp do Atomowego Kompasu będą mieć osoby, które wesprą nas poprzez portal Patronite.

Link: https://patronite.pl/AtomowaDyplomacja

Projekt sfinansowano z środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach PROO 4.


0 komentarzy

Dodaj komentarz

Avatar placeholder

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *