Miliardowe inwestycje w USA oraz włączenie się polskich firm w “atomowy” przemysł
W Japonii startup Helical Fusion ogłosił, że pomyślnie przetestował cewkę nadprzewodzącą o wysokiej temperaturze (HTS), co stanowi kluczowy kamień milowy w kierunku komercyjnego reaktora fuzyjnego. Firma zadeklarowała, że test wiernie odtworzył magnetyczne warunki panujące w reaktorze fuzyjnym i uzyskała stabilny przepływ prądu w warunkach nadprzewodnictwa. Po raz pierwszy na świecie osiągnięto taki rezultat w kontekście komercyjnej technologii fuzyjnej. To wydarzenie pokazuje, że fuzyjna energia staje się bardziej realna. Z jednej strony, projekt pokazuje, jak technologia fuzyjna wkracza w fazę nie tylko badawczą, ale przemysłową. Z drugiej, wskazuje na konieczność znacznych nakładów i wsparcia rządowego, skoro w Japonii firma zwraca uwagę na relatywnie niskie wydatki państwa w porównaniu z Chinami i USA.
Z kolei na rynku amerykańskim, według danych analityków Wood Mackenzie, generacja energii jądrowej ma wzrosnąć o około 27 % po roku 2035. Napędzana przede wszystkim gwałtownym wzrostem zapotrzebowania na energię ze strony centrów danych, sztucznej inteligencji i przeładowanego transformacją energetyczną systemu. Umowa zawarta przez rząd USA z firmą Westinghouse Electric i jej partnerami – obejmująca co najmniej 80 mld USD inwestycji w nowe reaktory – wpisuje się w tę strategię. W praktyce oznacza to, że energetyka jądrowa ma nie tylko pełnić funkcję generacji podstawowej, ale staje się kluczowym elementem infrastruktury zasilania dla intensywnego zapotrzebowania technologicznego – co wzmaga presję na szybsze licencjonowanie, skalowanie projektów i efektywność przemysłową.
W sferze badań i współpracy międzynarodowej pojawiła się także umowa między Korea Atomic Energy Research Institute a University of Missouri zawarta 27 października 2025 r., która przewiduje wspólne prace badawcze w sześciu kluczowych obszarach: projektowanie reaktorów, neutronowy pomiar wiązki, materiały dla reaktorów oraz zaawansowane obliczenia. Jest to przykład, jak partnerstwa naukowe przekształcają się w globalne łańcuchy technologiczne, a także potwierdzenie, że państwa i instytucje naukowe traktują energetykę jądrową jako strategiczny komponent przyszłości.
Trochę wieści z Polski. Fabryka z Kluczborka, FAMAK, stoi właśnie u progu nowego rozdziału swojej historii: po ośmiu dekadach działalności producent konstrukcji stalowych został wskazany w gronie polskich firm wskazujących gotowość do pracy przy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej i przeszedł pierwszy etap procesu certyfikacyjnego wymaganego przez amerykańskiego dostawcę technologii. W efekcie FAMAK ma realną szansę zostać jednym z wykonawców „wyspy jądrowej” – stalowej konstrukcji osłonowej i zabudowy, która bezpośrednio otacza elementy reaktora i dla której potrzeba łącznie kilkunastu tysięcy ton stali. Wejście firmy na ścieżkę certyfikacji jakościowej zgodnej ze standardami Westinghouse’a oznacza konieczność dostosowania procesów produkcyjnych, systemów kontroli jakości i dokumentacji do rygorów przemysłu jądrowego, ale też otwiera rynki poza Polską, bo lista dopuszczonych podwykonawców Westinghouse’a ma charakter globalny.
Równoległy wątek dotyczy aktywności grupy Kapitałowej Solorza i jej spółki ZE PAK / Zespół Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin (PAK): ZE PAK (mimo sprzedaży udziałów projektowych w jednej konfiguracji) nie rezygnuje z aspiracji wobec atomu i prowadzi działania mające przyciągnąć inwestorów zainteresowanych wykorzystaniem terenów i infrastruktury w regionie Konina. Artykuł analityczny wskazuje, że firma postrzega swoje aktywa jako „wartościowy pakiet” w grze o kolejne projekty nuklearne i że komunikaty te mają na celu zwiększenie płynności negocjacyjnej i atrakcyjności aktywów wobec potencjalnych partnerów. Perspektywa ta ma znaczenie rynkowe: aktywa lokalne, tereny, istniejąca sieć przesyłowa, know-how w zakresie elektroenergetyki, podlegają wycenie w kontekście przyszłych projektów SMR i dużych bloków, co wpływa na wycenę spółek i struktury transakcyjne w negocjacjach.
Kontekst makroekonomiczny i finansowy pojawia się natomiast w analizie amerykańskiej propozycji alokacji środków – informacja o planowanych, dużych zobowiązaniach inwestycyjnych w USA (rzędu dziesiątek miliardów dolarów) ma bezpośrednie implikacje dla globalnego łańcucha dostaw, cen materiałów i konkurencyjności ofert wykonawczych. W praktyce skala zamówień w USA przyspiesza proces standaryzacji komponentów, przyciąga kapitał prywatny do projektów nuklearnych i zwiększa presję na europejskie oraz polskie przedsiębiorstwa, by szybko uzyskały międzynarodowe certyfikacje i zdolność produkcyjną. Dlatego decyzje przedsiębiorstw takich jak FAMAK należy czytać nie tylko lokalnie, lecz jako element globalnej reakcji przemysłu wobec przyspieszonego popytu.
Więcej:
- Yuka Obayashi, Japan Fusion-Energy Start-up Achieves Key Milestone Toward Commercial Reactor, Reuters, 27.10.2025 (https://www.reuters.com/sustainability/climate-energy/japan-fusion-energy-start-up-achieves-key-milestone-toward-commercial-reactor-2025-10-27).
- Kavya Balaraman, S. Nuclear Generation to Grow 27 % Post-2035 as Data Centers Fuel Power Demand: WoodMac, Reuters, 29.10.2025 (https://www.reuters.com/business/energy/us-nuclear-generation-grow-27-post-2035-data-centers-fuel-power-demand-woodmac-2025-10-29).
- Timothy Gardner i Katha Kalia, US strikes $80 billion deal for new nuclear power plants, Reuters, 29.10.2025 (https://www.reuters.com/business/energy/westinghouse-electric-cameco-corp-brookfield-asset-management-80-bln-nuclear-2025-10-28).
- World Nuclear News, KAERI, Mizzou Expand Cooperation,10.2025 (https://www.world-nuclear-news.org/articles/kaeri-mizzou-expand-cooperation).
- Milena Zatylna, FAMAK wkracza w erę atomu. Urządzenia kluczborskiej spółki mają szansę trafić do ‘serca’ pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, Nowa Trybuna Opolska, 28.10.2025 (https://nto.pl/famak-wkracza-w-ere-atomu-urzadzenia-kluczborskiej-spolki-maja-szanse-trafic-do-serca-pierwszej-polskiej-elektrowni-jadrowej/ar/c1p2-28118415).
- Urszula Zielińska, Atom w Koninie, czyli Grupa Polsat wabi inwestorów, Rzeczpospolita, 29.10.2025 (https://pro.rp.pl/raporty-ekonomiczne/art43246731-atom-w-koninie-czyli-grupa-polsat-wabi-inwestorow).
- Dominik Moliński, Ważny komunikat ws. budowy polskiej elektrowni jądrowej. ‘Dementujemy’, NextGazeta.pl, 29.10.2025 (https://next.gazeta.pl/next/7,151003,32364262,wazny-komunikat-ws-budowy-polskiej-elektrowni-jadrowej-dementujemy.html).
- Agnieszka Łakoma, $80 mld dolarów na atom w USA, wgospodarce.pl, 29.10.2025 (https://wgospodarce.pl/informacje/153138-80-mld-dolarow-na-atom-w-usa).
Dla naszych patronów przygotowujemy comiesięczny biuletyn o nazwie #AtomowyKompas. W jego ramach prowadzić będziemy:
– przegląd prasy dot. tematyki atomowej dyplomacji – wyciąg z najważniejszymi informacjami;
– dedykowane analizy oraz komentarze dot. tematyki atomowej dyplomacji.
Dostęp do Atomowego Kompasu będą mieć osoby, które wesprą nas poprzez portal Patronite.
Projekt sfinansowano z środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach PROO 4.
0 komentarzy