Partnerstwo między NCBJ i Westinghouse, aktywność EDF i polskie rozmowy z Komisją Europejską ws. pomocy publicznej

W tym tygodniu na pierwszy plan wysuwa się EDF – francuski gigant energetyczny, który zapowiedział, że do 2050 r. wyprodukuje 30 reaktorów małej mocy (SMR), a ostateczny projekt ma być gotowy już w 2026 roku. Ta deklaracja oznacza, że firma wybiera strategię globalnej obecności w segmencie reaktorów nowej generacji, które mają szansę oferować niższe bariery wejścia, krótsze czasy budowy i elastyczność zastosowań – zarówno jako źródło energii elektrycznej oraz jako dostawca ciepła przemysłowego czy zasilania dla centrów danych. W kontekście konkurencji i geografii oznacza to, że Francja i EDF zamierzają nie tylko zrealizować krajowy projekt, ale także eksportować rozwiązanie SMR jako komponent swojej strategii międzynarodowej.

W parze z tym strategicznym posunięciem idzie inne wydarzenie we Francji: podczas wystąpienia na targach w Paryżu, przedstawiciele branży jądrowej – według relacji World Nuclear Association (WNA) – stwierdzili, że światowa produkcja energii jądrowej w 2025 r. osiągnie rekordowe poziomy, co skłania do określania tej dekady jako „złotą erą” energetyki jądrowej. Współdziałanie takich sygnałów – skali i ambicji technologicznej – zmienia percepcję jądra z “energetyki alternatywnej” w “infrastrukturę strategiczną”. Jednocześnie zdaje się potwierdzać trend, który na łamach tego przeglądu daje się zaobserwować – nastroje wewnątrz “atomowego świata” są dość pozytywne, szczególnie wokół tematu SMR-ów.

Z kolei w USA w stanie Indiana, podczas szczytu zgromadzenia branżowego, firma AES Indiana ogłosiła analizę możliwości budowy SMR-ów na swoich zakładach Eagle Valley i Petersburg. Takie inicjatywy stanowią przykład, że jądrowa infrastruktura jest coraz częściej planowana jako część regionalnych systemów zasilania, zarówno komercyjnych, jak i przemysłowych, co przyspiesza decentralizację rynku jądrowego i rozszerza zakres zastosowań poza tradycyjny dużego bloku jądrowego. Potwierdza też “proatomowy” kurs jaki obrała administracja Donalda Trumpa.

atomowy-przeglad-tygodnia-19-listopad-2025

Ciekawe wątki pojawiły się również w Polsce. Zawarte zostało partnerstwo między Narodowym Centrum Badań Jądrowych i Westinghouse Electric Company. Umowa ogłoszona została 5 listopada 2025 r., w której strony deklarują współpracę w zakresie nowoczesnych technologii reaktorowych, w tym SMR-ów, oraz badań nad paliwem jądrowym. Porozumienie z NCBJ obejmuje też m.in. badania nad materiałami i paliwem odpornym na wypadki (ATF) oraz implementację systemów sztucznej inteligencji w operacji elektrowni. Ponadto, Westinghouse wskazuje, że lokalny łańcuch dostaw – z udziałem polskich firm – pozwala na obniżenie kosztów i budowanie kompetencji krajowych. W kontekście drugiej elektrowni jądrowej w Polsce, firma deklaruje chęć udziału w postępowaniu technologicznym, podkreślając gotowość i licencję dla technologii AP1000 i szacując, że kolejne bloki mogą być tańsze o 15-20 %. Tym krokiem Polska nie tylko buduje infrastrukturę jądrową, ale także stara się wejść w łańcuch technologiczny i badawczy, co może wzmocnić jej pozycję jako uczestnika globalnej sieci jądrowej.

Jednocześnie firma Energomontaż‑Północ Gdynia (EPG) wraz ze spółkami grupy przemysłowej Baltic podpisać mają memorandum ze wspomnianym francuskim koncernem EDF. Dokument przewiduje wspólne działania mające na celu zwiększenie udziału polskich przedsiębiorstw w projektach reaktorów jądrowych trzeciej generacji oraz współpracę w zakresie pozyskiwania krajowych i regionalnych dostawców dla inwestycji EDF zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami.

Następna wiadomość przypomina sprawę projektu pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w gminie Choczewo. Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ) do końca drugiego kwartału 2026 roku planują jest podpisanie umowy EPC (Engineering, Procurement, Construction) z konsorcjum Westinghouse. Jednocześnie trwają rozmowy z Komisją Europejską dotyczące pomocy publicznej. Wiceminister energii i pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej wskazał, że bieżące prace przygotowawcze (np. wycinka terenu, prace licencjonujące) są zabezpieczone, co daje podstawę do optymizmu co do terminów, choć nadal wymagane są decyzje regulacyjne i finansowe.

Razem te wydarzenia tworzą obraz sektora, który faktycznie wydaje się wchodzić dość pewnie w swoją przyszłość: zwiększa liczbę graczy, narzędzia i geograficzne pola działania. W tle pozostają pytania o harmonizację regulacji, łańcuchy dostaw, terminy budowy i inwestycyjną skalę – lecz najważniejsze jest, że atom ciągle pokazuje, że to element strategii przyszłości.

Więcej:

  1. Adam Kosieradzki, Wojciech Wrochna: do końca roku chcemy otrzymać zielone światło z Brukseli na atom w Polsce, WNP.pl, 08.11.2025 (https://www.wnp.pl/energia/wojciech-wrochna-do-konca-roku-chcemy-otrzymac-zielone-swiatlo-z-brukseli-na-atom-w-polsce,1000335.html).
  2. Forrest Crellin, EDF Aims to Produce 30 Small Modular Reactors by 2050, Design Planned for 2026, Reuters, 06.11.2025 (https://www.reuters.com/business/energy/edf-aims-produce-30-small-modular-reactors-by-2050-design-planned-2026-2025-11-06).

  3. Warwick Pipe, Nuclear Entering a ‘Golden Age’, WNE Told, World Nuclear News, 05.11.2025 (https://www.world-nuclear-news.org/articles/nuclear-entering-a-golden-age-wne-told).

  4. David Dalton, Polish Nuclear Research Centre Signs Agreement to Cooperate with Westinghouse, NucNet, 05.11.2025 (https://www.nucnet.org/news/polish-nuclear-research-centre-signs-agreement-to-cooperate-with-westinghouse-11-3-2025).

  5. Leslie Bonilla Muñiz, AES Small Modular Reactor Announcement Highlights Two-Day Nuclear Summit at Purdue, Indiana Capital Chronicle, 06.11.2025 (https://indianacapitalchronicle.com/2025/11/06/aes-small-modular-reactor-announcement-highlights-two-day-nuclear-summit-at-purdue).

  6. Robert Kiewlicz, EPG Podpisze Memorandum z EDF – Chcą Pracować Przy Projektach Jądrowych, Trojmiasto.pl, 04.11.2025 (https://www.trojmiasto.pl/biznes/EPG-podpisze-memorandum-z-EDF-Chca-pracowac-przy-projektach-jadrowych-n210174.html).

  7. PAP Biznes, Umowa EPC z Westinghouse-Bechtel do końca II kw. ’26; trwa intensywna wymiana z KE – Wrochna, 31.10.2025 (https://biznes.pap.pl/wiadomosci/gospodarka/umowa-epc-z-westinghouse-bechtel-do-konca-ii-kw-26-trwa-intensywna-wymiana-z).

  8. Kamila Wajszczuk, Westinghouse chce budować drugą elektrownię jądrową w Polsce. Pomoc mu mają polscy naukowcy, Puls Biznesu, 05.11.2025 (https://www.pb.pl/westinghouse-chce-budowac-druga-elektrownie-jadrowa-w-polsce-pomoc-mu-maja-polscy-naukowcy-1251694).

Dla naszych patronów przygotowujemy comiesięczny biuletyn o nazwie #AtomowyKompas. W jego ramach prowadzić będziemy:

– przegląd prasy dot. tematyki atomowej dyplomacji – wyciąg z najważniejszymi informacjami;
– dedykowane analizy oraz komentarze dot. tematyki atomowej dyplomacji.

Dostęp do Atomowego Kompasu będą mieć osoby, które wesprą nas poprzez portal Patronite.

Link: https://patronite.pl/AtomowaDyplomacja

Projekt sfinansowano z środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach PROO 4.


0 komentarzy

Dodaj komentarz

Avatar placeholder

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *