Komisja Europejska zatwierdza plan polskiej elektrowni jądrowej, lokalna społeczność wyraża obawy, a Chiny tworzą własny SMR

W ubiegłym tygodniu narracja wokół pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce weszła w nową, kluczową fazę: po latach przygotowań, formalnych analiz i sporów polityczno-społecznych, projekt zaczyna wkraczać w fazę realnej realizacji. Jednak całość kontekstu rozciąga się od niepokojów lokalnych społeczności, przez debatę o kompromisach środowiskowych, aż po obawy wykluczenia polskich firm z udziału w inwestycji.
Komisja Europejska podjęła kluczową decyzję w sprawie wsparcia finansowego dla budowy elektrowni jądrowej w Polsce. Według relacji, Bruksela zgodziła się na dofinansowanie projektu w Lubiatowie-Kopalinie z pieniędzy publicznych, co jest milowym krokiem w procesie uruchomienia inwestycji. Negocjacje o miliardy złotych trwały wiele miesięcy, a zgoda KE jest elementem koniecznym, by projekt w ogóle mógł wejść w kolejną fazę realizacji. Premier Donald Tusk i przedstawiciele rządu podkreślają, że zgoda ta umożliwi start budowy jeszcze w grudniu 2025 r. oraz że pierwsze środki (ok. 4,6 mld zł) zostaną przekazane projektowi w tym miesiącu. Decyzja Brukseli nie tylko otwiera drzwi do budowy, ale także ma konkretne implikacje finansowe i rynkowe. PEJ – spółka odpowiedzialna za projekt – otrzymała rekordową liczbę wstępnych ofert finansowania od banków komercyjnych i agencji kredytowych. Według Business Insider Polska polskie banki (w tym BGK, PKO BP, Pekao i inne) zadeklarowały gotowość zaangażowania się w sfinansowanie inwestycji, co znacznie ułatwia montaż kapitału potrzebnego do realizacji tej gigantycznej inwestycji energetycznej.
Równolegle eksperci branżowi podkreślają, że choć decyzja KE jest przełomowa, nie rozwiązuje wszystkich wyzwań związanych z kosztami i strukturą inwestycji. W analizach cytowanych przez media zwraca się uwagę, że sama zgoda to dopiero początek: konieczne są dalsze negocjacje dotyczące mechanizmów wsparcia, cen energii, warunków kredytowania oraz udziału firm lokalnych i zagranicznych w projekcie.
Jednocześnie mieszkańcy gminy Lubiatowo-Kopalino (gdzie powstać ma pierwsza polska EJ) i sąsiednich nadmorskich miejscowości wyrażają poważne obawy związane z planowanym przedsięwzięciem jądrowym. Wskazują, że lokalizacja inwestycji u wybrzeży Bałtyku może prowadzić do naruszenia lokalnego ekosystemu, degradacji krajobrazu i nacisku infrastrukturalnego, szczególnie w kontekście wylesienia gruntów leśnych oraz zwiększonego ruchu ciężkiego sprzętu. Społeczność lokalna ocenia, że projekt nie uwzględnia w wystarczającym stopniu interesów mieszkańców, co przekłada się na sprzeciw wobec wycinki i działań budowlanych jeszcze przed wydaniem ostatecznych decyzji inwestycyjnych.