Plany Ministerstwa Energii do 2040 roku, Sołowow inwestuje w SMR, a Trump Media w fuzję jądrową

W mijającym tygodniu kontekst polskiej energetyki jądrowej coraz wyraźniej rysował się na styku polityki planowania strategicznego, kształtowania ram prawno-rynkowych oraz intensyfikacji zaangażowania sektora prywatnego w rozwój technologii SMR. Choć budowa pierwszej polskiej dużej elektrowni jądrowej nad Bałtykiem wciąż znajduje się w fazie przygotowań, dyskusje o narzędziach wsparcia i o miejscu atomu w transformacji energetycznej nabierały ostatnio nowego impetu. Kluczową ramę tych przemian stanowi projekt Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK) do 2030 i 2040 roku, który 17 grudnia opublikowało Ministerstwo Energii jako dokument wyznaczający strategie polskiego miksu energetycznego. Minister Miłosz Motyka podkreślił w komunikacie, że dokument ma służyć przewidywalności inwestycyjnej i bezpieczeństwu energetycznemu państwa, wskazując, iż energia jądrowa – zarówno w postaci dużych bloków, jak i małych reaktorów modułowych – zostaje utrzymana jako fundament przyszłego systemu zeroemisyjnego, obok odnawialnych źródeł energii i magazynów energii. Plan zakłada znaczny wzrost mocy zainstalowanej oraz udziału OZE, jednak pozostawia miejsce dla atomu jako instrumentu stabilizującego system i obniżającego koszty energii dla gospodarstw domowych i przemysłu do 2040 roku.
W ślad za publikacją KPEiK, media branżowe przedstawiały również przewidywane zmiany w Krajowym Planie na rzecz Energii i Klimatu oraz Programie Polskiej Energetyki Jądrowej (PPEJ), o których mówił pełnomocnik rządu Wojciech Wrochna. Aktualizacja dokumentów ma doprowadzić do większej mocy związanej z atomem w systemowym planowaniu i do praktycznego wsparcia projektów małych reaktorów (SMR). Podkreślono, że w odróżnieniu od wcześniejszej wersji dokumentu nie będzie już rozgraniczenia pomiędzy “dużym atomem” a SMR-ami, co ma ułatwić ich równoległy rozwój. Wrochna zapowiedział także “mapę drogową” współpracy państwa z inwestorami SMR, która ma określić relacje proceduralne i finansowe państwa z deweloperami tego segmentu. Zgodnie z relacjami pełnomocnika, wsparcie państwa dla energetyki jądrowej, w tym SMR-ów, będzie najpewniej oparte na mechanizmach takich jak kontrakty różnicowe, choć ich kształt i szczegóły dialogu z inwestorami mają dopiero zostać wypracowane w kolejnych miesiącach
W domenie komercyjnej, dynamiczna narracja o atomie przejawiała się w działaniach polskiego sektora prywatnego. Najbogatszy polski przedsiębiorca, Michał Sołowow, podjął kolejny krok w rozwijaniu projektów małych reaktorów SMR poprzez porozumienie z globalnym graczem – spółką Samsung C&T. Jak relacjonował Business Insider, podpisane w Seulu memorandum przewiduje współpracę przy wdrażaniu technologii SMR BWRX-300 w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, a Samsung, znany z realizacji dużych projektów inżynieryjnych, rozważa również inwestycję kapitałową w spółkę Synthos Green Energy (SGE). Sołowow i jego partnerzy dysponują już prawami do tej technologii w kilku krajach regionu, a projekt OSGE (Orlen Synthos Green Energy) planuje ukończenie pierwszego SMR na terenie Polski do 2032 roku. Taka komercyjna aktywność podkreśla rosnące zainteresowanie rynków kapitałowych i przemysłu techno-inżynieryjnego możliwościami, jakie oferuje atom w postaci mniejszych reaktorów.