Wybór turbiny do polskiej elektrowni jądrowej, postęp paliwa TRISO i sceptycyzm wobec SMR

W zakończonym tygodniu na polskiej scenie energetycznej pojawił się poważny spór prawno-etyczny dotyczący udziału polskiej firmy w międzynarodowym projekcie jądrowym, który odbił się szerokim echem poza branżowymi kręgami. Według ustaleń mediów, polska spółka Corleonis SA, zajmująca się wynajmem i serwisem żurawi, miała dostarczyć sprzęt do budowy elektrowni jądrowej w Egipcie, gdzie jej kontraktowy partner jest kontrolowany przez rosyjski koncern Rosatom. W związku z tym do Prokuratury Krajowej wpłynęło zawiadomienie o możliwości naruszenia sankcji międzynarodowych, co doprowadziło do wszczęcia postępowania wyjaśniającego okoliczności współpracy z rosyjskimi podmiotami w kontekście prawa sankcyjnego UE i polskiego. Kontrowersje te podkreślają wrażliwość relacji gospodarczych w sektorze jądrowym wobec geopolitycznych napięć i obowiązujących ograniczeń handlowych.
W cieniu tych kontrowersji kolejne analizy rynku wskazują, że polskie przedsiębiorstwa stoją w obliczu ryzyka marginalizacji w projekcie budowy krajowej elektrowni jądrowej, jeśli nie poprawią swojej gotowości do udziału w kontraktach budowlanych i dostawczych. Analitycy branżowi ostrzegają, że krajowy przemysł może ominąć znaczące kontrakty związane z dostawami komponentów czy usług, jeśli nie zwiększy skali inwestycji i kompetencji technicznych, co może wpłynąć na ograniczenie lokalnego łańcucha dostaw w budowanym kompleksie elektrowni jądrowej.
Jednym z bardziej optymistycznych sygnałów dla polskiego programu jądrowego jest wybór dostawcy turbiny parowej do pierwszej polskiej elektrowni atomowej. Zdecydowano, że w tej kwestii realizatorem tego zadania zostaną Francuzi i ich technologie. Wybór ten stanowi istotny krok w kierunku finalizacji głównych komponentów elektrowni, co jest sygnałem, że projekt zdecydowanie wszedł w fazę technicznego doprecyzowania głównych elementów infrastruktury.

atomowy-przeglad-tygodnia-29-styczeń-2026

W kontekście szerokich przemian technologicznych w energetyce jądrowej zwrócono uwagę, że firma Standard Nuclear ogłosiła odbiór pierwszej partii produkowanego w USA wysokojakościowego niskowzbogaconego uranu (HALEU). Uzyskany uran zostanie wykorzystany do produkcji zaawansowanego paliwa TRISO (Triple Structure Isotropic) – składającego się z rdzenia (uranu, węgla i tlenu) oraz trzech warstw ochronnych z ceramiki i węgla. Każda granulka paliwa to w zasadzie miniaturowa kapsuła, która zatrzymuje promieniowanie i nie topi się ani nie koroduje nawet w ekstremalnych warunkach. Paliwo jest przeznaczone dla firmy Radiant, która opracowuje przenośny mikroreaktor “Kaleidos” o mocy 1 MW.

W skali międzynarodowej intensyfikują się negocjacje bilateralne w obszarze współpracy atomowej. Słowacja i Stany Zjednoczone zbliżają się do podpisania porozumienia dotyczącego energetyki jądrowej, obejmującego m.in. transfer technologii, wsparcie inwestycyjne i udział firm z USA w rozwoju lokalnych projektów elektrowni. To pokazuje, jak geopolityka energetyczna zaczyna coraz mocniej kształtować decyzje inwestycyjne i strategiczne sojusze w sektorze jądrowym w Europie Środkowej.

Z kolei w środowisku rosyjskim tamtejszy minister energetyki ogłosił plany kontynuacji i rozwoju szeregu projektów jądrowych, w tym tych związanych z eksportem technologii oraz budową nowych instalacji zarówno w kraju, jak i za granicą. Rosyjska atomistyka utrzymuje intensywną aktywność w regionach Azji Środkowej i Bliskiego Wschodu, podkreślając swój status jednego z kluczowych graczy w globalnym łańcuchu dostaw reaktorów i paliwa jądrowego.

Tymczasem w Polsce rośnie sceptycyzm co do przyszłości technologii SMR, której perspektywy wdrożeniowe w kraju mogą okazać się ograniczone już w latach 30. XXI w., zdaniem szefa przedsiębiorstwa Unimot. Według tej opinii, bariery ekonomiczne, regulacyjne oraz brak wystarczającego zaplecza przemysłowego mogą utrudniać szybkie i szerokie wdrożenie tych modułowych reaktorów, co wymaga od decydentów oraz inwestorów ponownej oceny strategii rozwoju atomu w Polsce.

Więcej:

  1. Robert Zieliński, Polska firma współpracuje z rosyjskim Rosatomem? Jest zawiadomienie do prokuratury, tvn24.pl, 09.01.2026 (https://tvn24.pl/polska/polska-firma-wspolpracuje-z-rosyjskim-rosatomem-jest-zawiadomienie-do-prokuratury-st8830794).
  2. Damian Kaźmierczak, Polskie firmy mogą nie wziąć udziału przy budowie elektrowni atomowej. To ostatni dzwonek (opinia), money.pl, 10.01.2026 (https://www.money.pl/gospodarka/polskie-firmy-moga-nie-wziac-udzialu-przy-budowie-elektrowni-atomowej-to-ostatni-dzwonek-opinia-7241547200326624a.html).
  3. iXBT, Американская атомная батарейка готова: Standard Nuclear впервые получила высокопробный низкообогащенный уран для портативного микрореактора Kaleidos, 10.01.2026 (https://www.ixbt.com/news/2026/01/10/standard-nuclear-kaleidos.html).
  4. Mateusz Madejski, USA i Słowacja mają podpisać umowę w sprawie energetyki jądrowej, Business Insider, 10.01.2026 (https://businessinsider.com.pl/gospodarka/bedzie-umowa-slowacji-i-usa-chodzi-o-energetyke-jadrowa/r1cm16q).
  5. Kamila Wajszczuk, Amerykanie wybrali. To Francuzi dostarczą turbinę dla polskiej elektrowni atomowej, Puls Biznesu, 13.01.2026 (https://www.pb.pl/amerykanie-wybrali-turbine-dla-polskiej-elektrowni-atomowej-dzis-oglosza-kto-ja-dostarczy-1254824).
  6. Atomic-Energy.ru, «Росатом» передал Армении пакет предложений по сооружению нового энергоблока АЭС, 13.01.2026 (https://www.atomic-energy.ru/news/2026/01/13/162486).
  7. Adam Kosieradzki, Znika nadzieja na SMR-y w Polsce już w latach 30. Szef Unimotu mówi, jak jest, wnp.pl, 15.01.2026 (https://www.wnp.pl/energia/znika-nadzieja-na-smr-y-w-polsce-juz-w-latach-30-szef-unimotu-mowi-jak-jest,1021451.html)

Dla naszych patronów przygotowujemy comiesięczny biuletyn o nazwie #AtomowyKompas. W jego ramach prowadzić będziemy:

– przegląd prasy dot. tematyki atomowej dyplomacji – wyciąg z najważniejszymi informacjami;
– dedykowane analizy oraz komentarze dot. tematyki atomowej dyplomacji.

Dostęp do Atomowego Kompasu będą mieć osoby, które wesprą nas poprzez portal Patronite.

Link: https://patronite.pl/AtomowaDyplomacja

Projekt sfinansowano z środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach PROO 4.


0 komentarzy

Dodaj komentarz

Avatar placeholder

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *