Tymczasem w Szwecji rząd proponuje coś, co może znacznie wpłynąć na mapę jądrową Skandynawii: do parlamentu trafił projekt udzielenia pożyczek państwowych firmom gotowym budować nowe elektrownie jądrowe. Chodzi o sumę rzędu 220 miliardów koron, czyli około 23,5 miliarda dolarów. To gest jasno mówiący, że Szwecja nie chce być tylko krajem, który utrzymuje istniejącą moc jądrową – chce rozwijać ją aktywnie, by sprostać wymaganiom stabilności systemu energetycznego w warunkach rosnącego zapotrzebowania oraz presji na dekarbonizację.

Na tle tych ambitnych planów i rozmów, konflikty i ryzyka wciąż dają o sobie znać. USA domagają się całkowitego rozmontowania irańskiego zdolności wzbogacania uranu i przerobu plutonu, argumentując, że stają się one zagrożeniem. To żądanie padło w trakcie wystąpienia sekretarza energii USA, Chrisa Wrighta, na konferencji IAEA. Iran odpowiada na to rozmowami, ale jednocześnie jego działania budzą coraz większe międzynarodowe obawy, zwłaszcza gdy inspekcje są utrudniane, a zapasy uranu wzbogaconego do 60% normy stają się bliskie tej granicy, która uważana jest za bardzo niebezpieczną.

W Wiedniu delegaci z różnych stron świata mówili o braku wykwalifikowanej siły roboczej zdolnej zrealizować ambitne plany. Szef Necsa z RPA przypomniał, że ich kraj ma umiejętności i doświadczenie, ale brak nowych programów oznacza odpływ talentów, doświadczeń, utratę know-how. Wiele państw musi inwestować nie tylko w technologię, ale w edukację, szkolenia, certyfikacje – inaczej te prognozy zostaną jedynie na papierze.

Jest też wątek energii fuzyjnej, choć jeszcze bardziej na granicy marzeń niż bliskiego zastosowania. Ze względu na potrzebę ogromnych zasobów energii dla centrów danych i AI, agencja Reuters doniosła o zwiększeniu zainteresowania inwestycjami z sektora Big Tech dla firm pracujących nad fuzją. To znak, że choć ten rodzaj energii może nie rozwiązać problemów już dziś, to jednak staje się coraz częściej postrzegany jako strategiczna branża i pole dla przyszłej współpracy publiczno-prywatnej.

Świat zdaje się stać u progu jądrowego przyspieszenia. Nie brakuje rozmów, pieniędzy, projektów, planów, ale też ryzyk: geopolitycznych, surowcowych, regulacyjnych, kadrowych. Czy Polska i inne kraje środkowoeuropejskie nadążą? To pytanie wiszące w niepewności, bo wdrożenia wymagają czasu, stabilności politycznej i inwestycji.